شيخ حسين انصاريان
145
تفسير و شرح صحيفه سجاديه (فارسى)
انواع كمالات و فضايل به روى او باز است . قُلْ لَوْ كانَ الْبَحْرُ مِداداً لِكَلِماتِ رَبِّى لَنَفِدَ الْبَحْرُ قَبْلَ انْ تَنْفَدَ كَلِماتُ رَبّى وَ لَوْ جِئنا بِمِثْلِهِ مَدَداً » « 1 » بگو : اگر دريا براى [ نوشتن ] كلمات پروردگارم [ كه مخلوقات او هستند ] مركب شود ، پيش از آن كه كلمات پروردگارم پايان يابد ، يقيناً دريا پايان مىيابد ، و اگرچه مانند آن دريا را به كمك بياوريم . « قرآن در اين آيه توجّه به اين واقعيّت مىدهد كه گمان مبريد عالم هستى محدود به آن است كه شما مىبينيد يا مىدانيد يا احساس مىكنيد ، بلكه آن قدر عظمت و گسترش دارد كه اگر درياها مركب شوند و بخواهند نام آنها و صفات و ويژگىهاى آنها را بنويسند درياها پايان مىيابند پيش از آن كه موجودات جهان هستى را احصا كرده باشند . توجّه به اين نكته نيز لازم است كه دريا در اينجا مفهوم جنس را دارد ، و همچنين كلمهء « مثل » در جملهء : لَوْ جِئنا بِمِثْلِهِ مَدَداً نيز معنى جنس را مىرساند ، اشاره به اين كه هر قدر همانند اين درياها بر آن افزوده شود باز هم كلمات الهى پايان نمىگيرد . خلاصهء مطلب اين كه اين قلمها مىشكند و آن مركّبها تا آخرين قطره تمام مىشود و هنوز شرح مخلوقات و اسرار و حقايق جهان هستى باقى مانده است . درست فكر كنيد يك قلم چقدر قدرت نوشتن دارد ؟ سپس فكر كنيد از يك شاخهء كوچك درخت چند قلم ساخته مىشود ؟ پس از آن از يك درخت بزرگ با آن ساقهء تنومندش چند هزار يا چند ميليون قلم تهيه مىشود ؟ سپس مجموع درختان روى زمين در تمام جنگلها و باغها را در نظر بگيريد ، و قلمهايى كه از آن ساخته
--> ( 1 ) - كهف ( 18 ) : 109 .